Türkiye'de Teknoparklar

Türkiye’de teknoloji geliştirme bölgesi kurma düşüncesi 1980’li yılların başında gündeme gelmiş ve kurma çalışmaları başlamıştır. Bu çalışmalar neticesinde 1990‘lı yıllarda KOSGEB ve üniversitelerin iş birliği çerçevesinde teknoloji geliştirme bölgelerinin ilk adımı olarak TEKMER’LER (Teknoloji Merkezleri) kurulmaya başlanmıştır. Teknoloji geliştirme bölgeleri ile ilgili yasal çerçeve ise, 2001 yılında kabul edilen 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile yasal zemin oluşturulmuştur.

Teknoloji geliştirme bölgelerinin bağlı bulunduğu T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Haziran 2022 verilerine göre, Türkiye’de ilan edilen bölge sayısı 93’e ulaşmıştır. Bu bölgelerden 79 tanesi faaliyetlerini aktif olarak sürdürürken 14’ünün alt yapı çalışmaları devam etmektedir. Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet göstererek Ar-Ge çalışmalarını yürüten toplam firma sayısı 7.944'e ulaşmıştır ve bu firmalarda 81.283 personele istihdam sağlanmaktadır. Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren 1.694 firma akademisyenler tarafından kurulmuş veya akademisyenlerin ortağı olduğu firmalardır. Yabancı sermaye açısından baktığımızda; Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde toplam 326 yabancı/yabancı ortaklı firma yer almaktadır. Bölgelerde faaliyet gösteren firmalar tarafından tescil ettirilen patent sayısı 1.478, başvuru süreci devam eden patent sayısı 3.186’dır. Teknoloji geliştirme bölgelerinde şimdiye kadar biten proje sayısı 46.743, üzerinde çalışılan proje sayısı ise 12.420’ye ulaşmıştır.

Firmalar iç pazarın yanı sıra uluslararası alanda da satış yaparak yüksek cirolara ulaşmaktadır. Bölgelerde yürütülen çalışmalar girişimcilerin Ar-Ge ve inovasyon bilincinin yanı sıra markalaşma ve tasarım konusundaki farkındalıklarını da geliştirerek toplam satış tutarını 170,3 Milyar TL’ye ulaştırmıştır. Toplam ihracat rakamları ise 7,3 Milyar Doları aşmıştır. Bu rakamlar, yalnızca prototip ve lisans satış rakamlarını içermektedir.

*Veriler T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sayfasından alınmıştır.